Tegelvloer polijsten: doffe tegels weer laten glanzen (en wanneer het niet kan)

Eerst: welk type tegel ligt er?

Polijsten is het mechanisch gladslijpen van een oppervlak tot het licht weerkaatst. Dat werkt alleen als het materiaal massief is en door en door dezelfde structuur heeft. Bij een tegel hangt het dus volledig af van wat er ligt.

Gepolijst keramiek (porcellanato). De glans is bij de fabricage in de toplaag geslepen. Hij is dof geworden door een laag vuil of door microkrassen. De vuillaag kan eraf; krassen kun je thuis niet wegslijpen, een specialist soms wel.

Mat keramiek. Een matte of gestructureerde vloertegel heeft nooit glans gehad en krijgt die ook niet door te polijsten. Het glazuur is mat gebakken; je slijpt er hooguit doorheen. Wat je wel kunt doen, is de tegel grondig reinigen zodat hij weer zijn oorspronkelijke diepe kleur heeft. Dat is iets anders dan glans.

Natuursteen (marmer, hardsteen, graniet). Massief materiaal, dus polijstbaar. Marmer en hardsteen zijn zacht en worden dof door zuur (azijn, citroen, cola) en door slijtage. Een steenbewerker slijpt de vloer opnieuw op en polijst of kristalliseert hem.

Terrazzo. Cementgebonden met marmer- en steenkorrels, dus ook polijstbaar. Oude terrazzovloeren uit de jaren 30 worden vrijwel altijd machinaal geslepen en daarna gepolijst of met was behandeld.

Waarom is de vloer dof geworden?

Voor je iets koopt of iemand belt, bepaal je de oorzaak. Druppel wat water op de tegel en kijk: wordt hij dan tijdelijk weer glanzend en diep van kleur, dan zit er een laag op die weg kan. Blijft hij dof, dan is het oppervlak zelf beschadigd.

Meer over het schoonmaken zelf lees je in tegelvloer schoonmaken en, als de voegen het probleem zijn, in voegen schoonmaken.

Huismiddelen en polijstmachine: wat werkt thuis

Het internet staat vol tips met azijn, soda en olijfolie. Azijn werkt tegen kalk op keramiek, maar vernielt marmer, hardsteen en terrazzo onherstelbaar. Olie geeft een korte glans en trekt daarna juist vuil aan. Soda is een milde ontvetter en kan geen kwaad, maar doet niets aan krassen.

Voor gepolijst keramiek is de praktische volgorde: grondreinigen met een alkalisch middel, naspoelen, drogen. In de meeste gevallen is de glans dan terug. Blijft hij dof door microkrassen, dan kun je een eenschijfsmachine met diamant-polijstpads huren (vanaf ongeveer 60 euro per dag). Je werkt van grof naar fijn (400, 800, 1500, 3000) met water. Reken op een halve dag voor 30 m² en veel water opnemen. Het resultaat is goed, maar niet gelijk aan de fabrieksglans, en op een tegel met een gedrukte marmerprint slijp je bij te grof werk de print weg. Begin daarom altijd met de fijnste pad en kijk of dat voldoende is.

Marmerpolijstpoeder (op basis van oxaalzuur of tinoxide) is geschikt om een enkele etsvlek op marmer of hardsteen weg te werken: nat maken, poeder opbrengen, met een witte pad of een doek in rondjes wrijven tot de vlek verdwijnt. Voor een hele vloer is dat geen optie.

Natuursteen en terrazzo: laat het slijpen

Een marmeren, hardstenen of terrazzovloer die over de hele oppervlakte dof is, laat je slijpen en kristalliseren door een natuursteenspecialist. Hij slijpt de bovenste fractie van een millimeter af met diamantschijven in oplopende korrels, waardoor krassen, etsvlekken en hoogteverschillen tussen tegels verdwijnen. Daarna wordt de vloer gepolijst (mechanisch, tot hoogglans) of gekristalliseerd (een chemische behandeling die het oppervlak verhardt en laat glanzen). Tot slot wordt de vloer geïmpregneerd.

Reken op 25 tot 45 euro per m² voor slijpen en polijsten, afhankelijk van de staat van de vloer, het aantal slijpgangen en de bereikbaarheid. Een vloer met uitgebroken voegen of losse tegels wordt eerst hersteld, en dat komt erbij. Voor een woonkamer van 40 m² kom je dus op 1.000 tot 1.800 euro. Dat is fors, maar een goed geslepen natuursteenvloer gaat daarna weer tien tot vijftien jaar mee en wordt vaak mooier dan nieuw, omdat alle tegels in één vlak liggen.

Gepolijste tegels onderhouden

Een glanzende vloer blijft glanzend als je drie dingen doet. Ten eerste: dweil met een pH-neutrale reiniger, dus geen groene zeep (laat een film achter), geen allesreiniger met zuur en geen schuurmiddel. Een scheutje natuursteenzeep in een emmer lauw water is voor keramiek én natuursteen het veiligste. Ten tweede: houd zand buiten de deur met een goede schoonloopmat, want zand onder schoenen is de belangrijkste oorzaak van microkrassen. Ten derde: bij natuursteen en terrazzo impregneer je de vloer elke twee tot vier jaar opnieuw, zodat vocht en vet niet intrekken. Keramiek hoeft niet geïmpregneerd te worden; het oppervlak is dicht.

Gepolijst keramiek is glad als het nat is. Op een badkamervloer leg je daarom liever een matte of gestructureerde variant; zie antislip tegels in de badkamer.

Per tegeltype: kan polijsten of niet?

Veelgestelde vragen

Kan ik een matte vloertegel laten glanzen?

Nee. Een matte keramische tegel heeft een mat gebakken glazuur of een matte toplaag; daar is geen glans in te slijpen. Een glanscoating is mogelijk, maar die slijt ongelijk af en ziet er na een jaar slechter uit dan de matte tegel. Wil je glans, kies dan een hoogglans tegel.

Waarom wordt mijn gepolijste vloer dof na het dweilen?

Bijna altijd door zeepresten. Gebruik minder reiniger (lees het etiket, meestal volstaat een dop op een emmer), kies een pH-neutraal product en dweil na met schoon water.

Wat kost het polijsten van een marmeren vloer?

Reken op 25 tot 45 euro per m² voor slijpen, polijsten of kristalliseren en impregneren. Kleine ruimtes zijn per m² duurder door de voorrijkosten en het opzetten van de machine.

Kan ik gepolijste tegels in de badkamer leggen?

Op de wand zonder meer. Op de vloer is gepolijst glad als het nat is. Kies voor een badkamervloer een matte of gelapte variant, en bewaar hoogglans voor woonkamer, hal of keuken.

Hoe vaak moet natuursteen geïmpregneerd worden?

Elke twee tot vier jaar, afhankelijk van gebruik. Test het: druppel water op de vloer. Trekt het binnen een minuut in en wordt de steen donker, dan is het tijd.