Vloertegels leggen: stappenplan van ondergrond tot voeg

Kun je vloertegels zelf leggen?

Ja, met een vlakke ondergrond, de juiste lijm en geduld. Een vloer is makkelijker dan een wand (niets zakt uit), maar fouten zijn zichtbaarder: een hobbel voel je elke dag onder je voeten en een scheve legrichting zie je vanuit de deuropening. Reken voor een kamer van 20 m² op twee dagen voor een ervaren doe-het-zelver: één dag voorbereiden en leggen, één dag voegen en afwerken. Grote formaten (vanaf 60x120) en vloerverwarming maken het werk zwaarder; daar lees je verderop meer over.

Stap 1: de ondergrond

Negentig procent van de problemen met een tegelvloer begint onder de tegel. De ondergrond moet drie dingen zijn: vlak, droog en draagkrachtig.

Vlak. Leg een rei van 2 meter op de vloer. Zie je meer dan 2 à 3 mm licht onder de lat, dan moet je egaliseren. Bij grote tegels (60x60 en groter) is dat geen optie maar een voorwaarde: een rechthoekige tegel van 120 cm overbrugt een kuil niet, hij breekt of ligt hol. Hoe je dat aanpakt staat in vloer egaliseren voor tegels.

Droog. Nieuwe cementdekvloer: minstens 28 dagen laten drogen (vuistregel: 1 week per centimeter dikte). Anhydriet (calciumsulfaat) dekvloer: restvocht onder 0,5%, schuren en voorstrijken met een primer die geschikt is voor anhydriet, anders laat de lijm los.

Draagkrachtig. Beton en cementdekvloer: prima. Houten vloer: alleen met een tegelonderplaat of ontkoppelingsmat, omdat hout werkt en tegels niet. Oude tegels: kan, mits ze vastzitten; zie tegels over tegels leggen.

Stofzuig de vloer en breng voorstrijk aan. Dat bindt stof en zorgt dat de lijm niet te snel zijn water verliest aan een zuigende ondergrond.

Stap 2: het legplan

Leg nooit zomaar vanuit een hoek. Meet de kamer, bepaal het middelpunt en teken met een smetkoord twee haakse lijnen. Leg vanaf die lijnen een rij droge tegels in beide richtingen om te zien waar je uitkomt. Doel: aan beide wanden een even brede, zo groot mogelijke snijtegel (nooit smaller dan een halve tegel). Verschuif de startlijn desnoods een halve tegel.

Bepaal ook de legrichting. Rechthoekige tegels leg je meestal in de lengte van de ruimte of in de richting van het licht; dat maakt een kamer optisch langer. Bij halfsteensverband (verspringend) geldt een belangrijke regel: verspring maximaal een derde, niet de helft. Grote tegels zijn in het midden altijd een fractie boller dan aan de randen en bij halfsteensverband komt het midden van de ene tegel naast de rand van de andere te liggen. Dat geeft een voelbare opstaande rand. Meer legpatronen en wat ze doen met een ruimte lees je in de gids over legpatronen.

Stap 3: de juiste lijm en lijmkam

Voor vloertegels gebruik je een flexibele poederlijm (C2 TE S1 volgens de norm). Pasta-lijm uit een emmer is voor wandtegels en hoort niet op een vloer: hij droogt te langzaam onder een dichte keramische tegel. Bij vloerverwarming, grote formaten of een houten ondergrond is de flexibele S1-lijm geen luxe maar noodzaak. De varianten en wanneer je welke kiest staan in tegellijm kiezen; de lijm zelf vind je bij tegellijm.

De lijmkam bepaalt hoeveel lijm er onder de tegel komt. Vuistregel voor vloeren: tot 30x30 een kam van 8 mm, 30x60 en 60x60 een kam van 10 mm, vanaf 60x120 een kam van 12 mm en dubbel verlijmen (buttering-floating: lijm op de vloer én een dunne laag op de achterkant van de tegel). Een vloertegel moet voor minstens 95% in de lijm liggen, anders breekt hij op een holle plek zodra er een kastpoot op komt. Welke kam bij welke tegel hoort lees je in welke lijmkam gebruik ik.

Stap 4: leggen

1. Maak lijm aan volgens de verpakking, laat hem 5 minuten rijpen en roer nog eens door.
2. Smeer een vlak van ongeveer 1 m² in met de platte kant van de spaan en kam het door met de getande kant. Kam altijd in één richting, parallel aan de korte zijde van de tegel, zodat lucht kan ontsnappen.
3. Leg de tegel, druk hem aan en schuif hem een centimeter heen en weer zodat de lijmruggen inzakken. Controleer de eerste tegels: til er een op. Zie je minder dan 95% lijmcontact, dan een grotere kam of dubbel verlijmen.
4. Gebruik tegelkruisjes of een levellingsysteem voor een gelijke voeg. Bij gerectificeerde tegels (rechte, geslepen kanten) is een voeg van 2 à 3 mm gebruikelijk; bij niet-gerectificeerde tegels 3 à 5 mm. Een voeg van 0 mm bestaat niet: de tegel moet kunnen werken.
5. Leg eerst alle hele tegels, dan pas de snijtegels langs de wanden. Snijden doe je met een tegelsnijder (rechte sneden) of een haakse slijper met diamantblad (uitsparingen). Laat rondom een dilatatievoeg van 5 mm vrij; die valt straks onder de plint.
6. Haal lijmresten direct uit de voegen en van de tegel; opgedroogde lijm krijg je later niet meer weg.

Stap 5: voegen en afwerken

Wacht 24 uur (zie verpakking lijm) voordat je de vloer beloopt en voegt. Gebruik een flexibel voegmiddel in een kleur die bij de tegel past; voegkleur kiezen helpt daarbij. Werk de voegmortel diagonaal in met een rubber voegbord, laat hem aantrekken en was de vloer na met een licht vochtige spons; niet te nat, anders spoel je het pigment uit de voeg. De dag erna haal je de cementsluier weg met een cementsluierverwijderaar. Hoeken en aansluitingen op de wand kit je af met siliconenkit in voegkleur, niet met voegmortel.

Vloerverwarming en grote formaten

Bij vloerverwarming zet je de verwarming minstens twee dagen vóór het leggen uit en pas een week ná het voegen stapsgewijs weer aan (per dag een paar graden). Gebruik S1-lijm en S1-voeg en houd je aan de dilatatievoegen van de vloer. Welke tegels geschikt zijn en waar je op let staat in tegels en vloerverwarming.

Tegels van 60x120, 80x80 en 120x120 vragen om twee mensen, zuignappen, een volledig vlakke vloer, dubbel verlijmen en een levellingsysteem. Het resultaat, een vloer met nauwelijks voegen, is het waard; maar onderschat het werk niet. Bekijk de mogelijkheden bij grote vloertegels.

Veelgemaakte fouten

• Te vroeg beginnen op een natte dekvloer. De lijm hecht, maar het vocht moet ergens heen: tegels komen los of de voeg verkleurt.
• Vanuit de hoek leggen. Aan de andere kant eindig je met een strookje van 4 cm.
• Te kleine lijmkam of de tegel niet aanschuiven. Holle plekken, en een hol klinkende tegel breekt vroeg of laat.
• Halfsteens op de helft bij grote tegels. Opstaande randen die je elke dag voelt.
• Voegen zonder dilatatie langs de wand. De vloer kan niet werken en drukt tegels omhoog.
• Tegels uit één doos leggen. Meng altijd uit meerdere dozen, zodat kleurnuances verdeeld zijn.

Veelgestelde vragen

Hoe lang moet een tegelvloer drogen voordat je erop kunt lopen?

Na 24 uur voorzichtig belopen, na het voegen nog een dag wachten. Volledige belasting (meubels, zware kasten) na 3 tot 7 dagen, afhankelijk van de lijm.

Welke voegbreedte voor vloertegels?

Gerectificeerde tegels 2 à 3 mm, niet-gerectificeerde 3 à 5 mm. Buiten minimaal 5 mm. Een kleinere voeg dan 2 mm raden we af.

Kan ik vloertegels leggen op een houten vloer?

Alleen op een stijve, niet-verende houten vloer met een tegelonderplaat of ontkoppelingsmat en flexibele lijm. Twijfel je over de stijfheid, laat dan een vakman kijken.

Wat kost een tegelzetter?

Reken op € 35 tot € 60 per m² voor leggen en voegen, exclusief egaliseren. Bij grote formaten en patronen ligt het hoger. Twijfel je? Wij kennen tegelzetters in de regio Krimpenerwaard en kunnen je in contact brengen.